logo
wojna

Serbskie masakry w Bośni i Hercegowinie

Serbskie masakry w Bośni i Hercegowinie
 
Wojna w Bośni i Hercegowinie – tocząca się w latach 1992–1995 wojna domowa, która była najbardziej krwawym konfliktem w Europie od zakończenia II wojny światowej. Stronami konfliktu byli walczący o autonomię bośniaccy Serbowie oraz władze Bośni i Hercegowiny, na której terenie toczyły się główne walki, wraz ze skonfederowanymi z nimi od pewnego momentu Chorwatami. W wyniku działań wojennych, a przede wszystkim w wyniku czystek etnicznych, zginęło od 97 tys. do 110 tys. ludzi (niektóre źródła podają nawet do 200 tys.), a ponad 1,8 miliona zostało uchodźcami. Wszystkie strony konfliktu dopuściły się licznych czystek etnicznych, rabunków i gwałtów na ludności cywilnej. Trwająca cztery lata wojna i czystki etniczne zostały zakończone wymuszonym przez Sojusz Północnoatlantycki (NATO) układem w Dayton. Na mocy mandatu ONZ NATO przeprowadziło w tym celu operacje lotnicze „Deny Flight” oraz „Deliberate Force”.

Bilans wojny w Bośni nigdy nie został jednoznacznie ustalony. Niezależni obserwatorzy podają od 97 tys. lub 110 tys. do nawet 200 tys. ofiar śmiertelnych (z czego 65% stanowili Bośniacy, 25% Serbowie, 8% Chorwaci, a 2% inni)[1][2][3], z czego tylko 4 tys. w wyniku walk chorwacko-bośniackich. W samym Sarajewie zginęło 10 tys. ludzi, a 35 tys. zostało rannych. Liczbę osób, które opuściły swoje domy w wyniku obu tych wojen, szacuje się na 3,5 miliona (w tym 600 tys. Serbów, którzy uciekli do Jugosławii). Co najmniej kilkadziesiąt tysięcy kobiet zostało zgwałconych.

Wszystkie strony konfliktu prowadziły politykę tzw. „czystek etnicznych”, które sprowadzały się do wysiedleń lub masowych morderstw przedstawicieli przeciwnych nacji. Za czystki etniczne powszechnie oskarża się Serbów (zgodnie z raportem CIA, są oni odpowiedzialni za 90% zbrodni wojennych podczas wojny w Bośni), choć siły bośniacko-muzułmańskie i chorwackie do przemocy przeciw Serbom zaczęły nawoływać jeszcze przed wybuchem wojny. Do Bośni zaczęli ściągać fundamentaliści z innych krajów muzułmańskich, tzw. Mudżahedini, a słynne bośniackie Zielone Berety są odpowiedzialne za szereg masakr na ludności serbskiej. Tak samo już w 1991 chorwaccy nacjonaliści zapowiadali krwawą rozprawę z ludnością serbską na opanowanych przez siebie terenach.

Na Bałkanach trwa cały czas poszukiwanie osób oskarżonych o zbrodnie wojenne. Wielu Serbów, Bośniaków i Chorwatów zostało już ujętych. 21 lipca 2008 roku w Belgradzie zatrzymany został lider bośniackich Serbów Radovan Karadžić, jeden z największych i najbardziej poszukiwanych zbrodniarzy wojennych. 26 marca 2016 został uznany przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii winnym zbrodni przeciw ludzkości i ludobójstwa w Srebrenicy. Inny poszukiwany, Ratko Mladić, 21 maja 2011 roku został pojmany przez wywiad serbski i oskarżony o zbrodnie ludobójstwa.

Od 1995 sytuacja w Bośni stale się normalizuje, co pozwoliło na wycofywanie oddziałów pokojowych. Z 60 tys. żołnierzy, w roku 1998 pozostawało 30 tys., a wiosną 2002 już tylko 19 tys.. Do wiosny 2002 roku 200 tys. ludzi powróciło na ziemie, z których zostali wypędzeni i zamieszkało pomiędzy swoimi niedawnymi wrogami. W latach 1995–2000 Bośnia otrzymała 5 miliardów dolarów zagranicznej pomocy (ponad 1300 dolarów na mieszkańca). Mimo to sytuacja gospodarcza w kraju jest zła (bezrobocie ocenia się na 50%).

Wiki
Podstawą istnienia serwisu są Wasze comiesięczne darowizny. Comiesięczne wsparcie powyżej 9 zł miesięcznie to pełny dostęp do rozbudowanych odpowiedzi i super ceny na nasze książki.

Największe comiesięczne wpłaty:
Alicja (Wejherowo) 39 zł,
Adrian (Katowice) 35 zł,
Piotrek (Poznań) 29 zł,
Stanisław (Józefów) 28 zł,
Natalia (Oborniki Śl.) 27 zł
... dziękujemy!
Popularne pytania
Z czego czasem składa się kotlet w hamburgerze z fast fooda?
Z jakiego powodu Mazda Laputa była na rynkach hiszpańskojęzycznych obiektem kpin i żartów?
Ile głowic atomowych miała Ukraina w 1991 roku?
O ile procent spada wydajność pracy podczas upałów?
Co to za polska piosenkarka?
Jak jest po włosku “proszę wejść!”?
O której godzinie wystartowała rakieta z członkami pechowej misji Apollo 13?
Czym zajmowali się mieszkańcy Algieru przed podbiciem ich przez Francuzów w 1830 roku?
Z jaką prędkością lata mucha?
Co oznacza powiedzenie rwać sobie włosy z głowy?
Na ile w przeciętnym domu starcza jedna rolka papieru?
Ilu lat dożyła najstarsza złota rybka świata?