logo

prawo-polityka, 1951
Ostatnie zdjęcie Dalajlamy (ośrodek) zrobione w wolnym Tybecie, 1951

Ostatnie zdjęcie Dalajlamy (ośrodek) zrobione w wolnym Tybecie, 1951
Foto (c) Heinrich Harrer

Stosunki między Tybetem a Chinami zmieniły się radykalnie, gdy wojnę domową w Chinach wygrali komuniści, a Mao Zedong ogłosił 1 października 1949 roku powstanie ChRL. Jeszcze przed zwycięstwem komunistów, władze tybetańskie na czele z regentem Tagdag-rinpoche, widząc, na co się zanosi, wydaliły z Tybetu wszystkich Chińczyków powiązanych z rządem, mimo protestów zarówno ze strony komunistów, jak i Kuomintangu. Zaś 4 listopada ogłosiły formalną niezależność Tybetu, a do głównych światowych mocarstw wysłały misje, które miały zabiegać o uznanie niezależności państwa. Chińczycy sprzeciwili się tym działaniom i wysłały do Tybetu wojsko, które miało użyć koniecznych środków do tego, aby włączyć Tybet do ChRL. Władze Tybetu zaś jeszcze tego roku złożyły za pośrednictwem Wlk. Brytanii wniosek o przyjęcie do ONZ.

W październiku 1950 roku jednostki Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej weszły do Tybetu, aby "chronić trzy miliony Tybetańczyków przed imperialistycznym uciskiem i zapewnić ochronę zachodniej granicy Chin". Wojsko tybetańskie nie było w stanie powstrzymać inwazji. W powstałej sytuacji rząd Tybetu nie miał innego wyjścia, jak wysłać do Pekinu delegację, która miałaby negocjować na temat dalszej przyszłości Tybetu. Podczas rozmów stronę tybetańską reprezentował Ngapo Ngałang Dzigme, a chińską – Li Weihan. Wynikiem było 17-punktowe porozumienie, podpisane 23 kwietnia 1951 roku. Między innymi, przyznawano w nim Tybetowi autonomię, ale kraj miał zostać integralną częścią ChRL.

17 listopada 1950 roku (czyli dwa lata wcześniej niż planowano) intronizowano XIV Dalajlamę.

W ten sposób Chińczycy zawładnęli strategicznie ważnym regionem, który już w przeszłości nieraz znajdował się pod chińską zwierzchnością, a teraz stał się strefą buforową między Chinami a niepodległymi od 1948 roku Indiami. Władca Tybetu, młody Tenzin Gjaco, po chińskiej aneksji został marionetkową głową kraju. We wrześniu 1954 roku uczestniczył – wspólnie z X Panczenlamą Czokji Gjalcenem – w posiedzeniu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych. Obaj zostali wybrani na wysokie stanowiska.

29 kwietnia 1954 roku Indie podpisały porozumienie z Chinami, w którym uznały ich suwerenność nad Tybetem. Rok później powołany został Komitet Przygotowawczy dla ustanowienia Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, który znacznie uszczuplił władzę Dalajlamy.

Wiki
Popularne pytania
W których krajach kobiety nie mogą prowadzić samochodów?
Jak jest po japońsku “dzień dobry” (przed południem)?
Czy wzrost masy ciała spowodowany otyłością zwiększa masę mózgu?
Jaki ciężar może udźwignąć człowiek?
Przewodnikiem końskiego stada jest ogier czy klacz?
Którym państwom Anglicy zaproponowali sojusz przeciwko Niemcom w marcu 1939 roku?
Pod jakimi hasłami naziści zdobyli władzę w Niemczech?
Czy Coca-Cola może służyć jako odrdzewiacz?
Co to za zwierzę?
Kto to powiedział?
11 kwietnia 1954 roku to najnudniejszy dzień w historii XX wieku?
Mężczyźni o większych jądrach są bardziej podatni na zdrady i romanse?
W jakim kraju zabronione jest żucie gumy?
Co to jest Trypanofobia?