Kalendarium

Moskwianie przy obalony pomniku założyciela KGB, Feliksa Dzierżyńskiego, w nocy z 23 na 24 sierpnia 1991 roku

Autor: arcybook, Dodano: 2017-09-18
Prawo i polityka : 1991 rok
Moskwianie przy obalony pomniku założyciela KGB, Feliksa Dzierżyńskiego, w nocy z 23 na 24 sierpnia 1991 roku

Pucz moskiewski, Pucz sierpniowy lub Pucz Janajewa to nieudana próba przejęcia władzy w ZSRR przez „twardogłowych” liderów KPZR w sierpniu 1991.
W rezultacie puczu zawieszono działalność (24 sierpnia), a następnie zlikwidowano (29 sierpnia) KPZR. Proces demontażu pozostałości systemu komunistycznego przybrał na sile – klęskę puczu Janajewa uznaje się niekiedy w historiografii oraz publicystyce za upadek systemu komunistycznego w ZSRR, a działania skupionych wokół Jelcyna przeciwników puczu i wydarzenia następnych dni bywają nazywane „rewolucją sierpniową” lub „drugą rewolucją rosyjską”.

Prezydenta Gorbaczowa pozbawiono przyznanych mu we wrześniu 1990 specjalnych pełnomocnictw w sprawach gospodarczych, wzrosła zaś rola Borysa Jelcyna, który zdobył realną władzę na terenie republiki rosyjskiej. On też faktycznie kierował nominacjami na stanowiska ministerialne, które formalnie przeprowadzał prezydent ZSRR. Choć działania w trakcie puczu prowadzone były teoretycznie w obronie legalnej władzy Gorbaczowa, jednak pogromcy puczystów nie zatrzymali się po zwycięstwie i całkowicie zmarginalizowali rolę prezydenta ZSRR w polityce wewnętrznej. Podejmowane później przez Gorbaczowa próby powrotu do kwestii nowego traktatu związkowego, mimo dalszych ustępstw ze strony władzy centralnej, nie spotykały się z zainteresowaniem w radzieckich republikach, które – nie wyłączając Rosji – zdecydowane już były na secesję z ZSRR i status niepodległego państwa. Pucz przyspieszył więc ostateczną likwidację ZSRR, która nastąpiła w grudniu 1991.

Wiki
Zobacz także