logo
człowiek

Nazwy krajów europejskich w języku nawaho


 
Język nawaho (nazwa własna: Diné bizaad) – język z południowej gałęzi języków atapaskańskich, używany przez ponad 100 tysięcy Nawahów, głównie w amerykańskich stanach Arizona, Nowy Meksyk, Utah i Kolorado.

Język ten posiada największą liczbę użytkowników spośród wszystkich języków autochtonicznych Ameryki Północnej na północ od Meksyku i służy ponad połowie populacji Nawahów za codzienny środek komunikacji. Mimo to jednak wśród młodego pokolenia, szczególnie w ośrodkach miejskich poza rezerwatami, coraz częściej zaczyna on być wypierany przez język angielski.

W czasie II wojny światowej język nawaho wykorzystywany był w amerykańskim wojsku przez indiańskich szyfrantów do przekazywania zakodowanych informacji, niezrozumiałych dla wroga.

Język nawaho zapisywany jest zmodyfikowanym alfabetem łacińskim. Bywa używany w lokalnej prasie i literaturze. Ogonek do zaznaczenia nosowości samogłoski został zapożyczony z grafii polskiej.

Język nawaho reprezentuje typ aglutynacyjny i polisyntetyczny, jednak wiele afiksów zlewa się w jedną całość, podobnie jak w językach fleksyjnych. Typowy szyk zdania dla języka nawaho to SOV, jednak – co nie jest typowe w językach o takim szyku – słowa odmieniają się za pomocą przedrostków, nie zaś przyrostków.

Język nawaho jest stosunkowo bogaty w spółgłoski – posiada ich ok. 40, w tym pięć bocznych, zapisywanych l, ł, tł, tł' i dl oraz wiele szczelinowych i zwarto-szczelinowych. Nietypowy w tym kontekście jest natomiast brak w języku nawaho spółgłoski r. Wśród samogłosek zasadniczo wyróżnia się cztery: a, i, e i o, każda ma odpowiednik długi i nosowy. Występują też 4 tony: wysoki, niski, wznoszący i opadający.

W języku nawaho występuje duża liczba czasowników – znacznie większa niż w językach indoeuropejskich – ze względu na fakt, iż niektóre z nich pełnią funkcję odpowiadającą funkcji przymiotnika (którego brak jest w języku nawaho), a niektóre rzeczownika (których w nawaho jest znacznie mniej niż w językach europejskich). Właściwe rzeczowniki nie odmieniają się w języku nawaho przez liczby ani przypadki.

W koniugacji języka nawaho występuje 7 trybów:

Imperfekt
Perfekt
Progressivus
Prospectivus
Usitativus
Iterativus
Optativus
Wiki
Popularne pytania
Kto robił najlepsze podróbki amerykańskich banknotów 100-dolarowych?
Jak jest po czesku "ptasie mleczko"?
Co należy zrobić z cytryną, aby wyciągnąć z niej jak najwięcej soku?
Które zwierzę ma największy mózg?
Jaka siła sprawiła, że w rdzeniu Słońca doszło do zapoczątkowania syntezy jądrowej?
Ile kosztuje żywy krokodyl?
Ile lat ma słynny Dąb Bartek?
W jaki sposób Aleksander Macedoński rozwiązał węzeł gordyjski?
Czy można zdalnie wywołać atak serca?
Jak się nazywa nowa partia Janusza Korwin-Mikkego?
Jakie słowo w języku staropolskim oznaczało liczbę bliską zera?
Który klub piłkarski jest najbogatszy?