logo
człowiek

Nazwy krajów europejskich w języku nawaho


 
Język nawaho (nazwa własna: Diné bizaad) – język z południowej gałęzi języków atapaskańskich, używany przez ponad 100 tysięcy Nawahów, głównie w amerykańskich stanach Arizona, Nowy Meksyk, Utah i Kolorado.

Język ten posiada największą liczbę użytkowników spośród wszystkich języków autochtonicznych Ameryki Północnej na północ od Meksyku i służy ponad połowie populacji Nawahów za codzienny środek komunikacji. Mimo to jednak wśród młodego pokolenia, szczególnie w ośrodkach miejskich poza rezerwatami, coraz częściej zaczyna on być wypierany przez język angielski.

W czasie II wojny światowej język nawaho wykorzystywany był w amerykańskim wojsku przez indiańskich szyfrantów do przekazywania zakodowanych informacji, niezrozumiałych dla wroga.

Język nawaho zapisywany jest zmodyfikowanym alfabetem łacińskim. Bywa używany w lokalnej prasie i literaturze. Ogonek do zaznaczenia nosowości samogłoski został zapożyczony z grafii polskiej.

Język nawaho reprezentuje typ aglutynacyjny i polisyntetyczny, jednak wiele afiksów zlewa się w jedną całość, podobnie jak w językach fleksyjnych. Typowy szyk zdania dla języka nawaho to SOV, jednak – co nie jest typowe w językach o takim szyku – słowa odmieniają się za pomocą przedrostków, nie zaś przyrostków.

Język nawaho jest stosunkowo bogaty w spółgłoski – posiada ich ok. 40, w tym pięć bocznych, zapisywanych l, ł, tł, tł' i dl oraz wiele szczelinowych i zwarto-szczelinowych. Nietypowy w tym kontekście jest natomiast brak w języku nawaho spółgłoski r. Wśród samogłosek zasadniczo wyróżnia się cztery: a, i, e i o, każda ma odpowiednik długi i nosowy. Występują też 4 tony: wysoki, niski, wznoszący i opadający.

W języku nawaho występuje duża liczba czasowników – znacznie większa niż w językach indoeuropejskich – ze względu na fakt, iż niektóre z nich pełnią funkcję odpowiadającą funkcji przymiotnika (którego brak jest w języku nawaho), a niektóre rzeczownika (których w nawaho jest znacznie mniej niż w językach europejskich). Właściwe rzeczowniki nie odmieniają się w języku nawaho przez liczby ani przypadki.

W koniugacji języka nawaho występuje 7 trybów:

Imperfekt
Perfekt
Progressivus
Prospectivus
Usitativus
Iterativus
Optativus
Wiki
Podstawą istnienia serwisu są Wasze comiesięczne darowizny. Comiesięczne wsparcie powyżej 9 zł miesięcznie to pełny dostęp do rozbudowanych odpowiedzi i super ceny na nasze książki.

Największe comiesięczne wpłaty:
Alicja (Wejherowo) 39 zł,
Adrian (Katowice) 35 zł,
Piotrek (Poznań) 29 zł,
Stanisław (Józefów) 28 zł,
Natalia (Oborniki Śl.) 27 zł
... dziękujemy!
Popularne pytania
Ile różnych dźwięków może odróżnić człowiek?
W ilu stopniach rozpuszcza się guma do żucia?
Dlaczego kot zagrzebuje zawsze swoje odchody?
Czy człowiek potrafi robić kilka rzeczy naraz?
Ile ząbków ma najpopularniejszy rodzaj kapsla: a) 15, b) 24, c) 21, d) 34?
Co jest większe: obszar Belgii czy woj. mazowieckiego?
Czy zatkanie nosa podczas kichania jest niebezpieczne dla zdrowia?
W jakim kraju żyją najbardziej agresywne kobiety świata?
Na jaką odległość rozpościera się panorama z wierzchołka Mount Everestu?
Ile osób zmarło przez smog w Londynie pomiędzy 5 a 9.12.1952 roku?
Czy pomidory powinno się trzymać w lodówce?
Czy czarnym rodzicom może urodzić się białe dziecko?